Pawòl la Pale: Enpinite. Lesly Saint Vil, Mèt Dilia Lemaire, Mèt Joseph Jasmin (3)
-
Download
- Rights
- Files (1)
-
MP3
- Please be patient with media downloads. They are often large files.
-
Share
Embed CodePermalink
- Skip to Item Info
Item Info
- Title:
- Pawòl la Pale: Enpinite. Lesly Saint Vil, Mèt Dilia Lemaire, Mèt Joseph Jasmin (3)
- Alternative Title:
-
- Pawòl la Pale: Impunité. Lesly Saint Vil, Me Dilia Lemaire, Me Joseph Jasmin (3)
- Pawòl la Pale: Impunity. Lesly St. Vil, Dilia Lemaire, Joseph Jasmin (3)
- Speaker:
- Date:
- July 1, 2000
- Description:
-
Lesly St. Vil ki se responsab Map Viv, ansanm avèk Mèt Dilia Jasmin ak Mèt Jasmin Joseph, pale sou kesyon enpinite, twa mwa aprè asasina Jean Dominique. Demokrasi kanpe sou jistis, dwa moun, ak eta dwa. Yo eksplike ki travay òganizasyon dwa moun fè, ak obstak òganizasyon sa yo jwenn lè y ap travay andedan aparèy jidisyè a. Fritzson Orius mande poukisa tèlman gen ankèt ki pa janm abouti? Eske gen moun nan sosyete a ki egzan lajistis? Enpinite ka manyen nenpòt ki moun nan sosyete a -- yè se te Jean Dominique ki tonbe, demen ka nenpòt ki moun. «Yon jou pou chasè, yon jou pou jibye». Yo pale sou enpòtans devwa memwa («bay kou bliye, pote mak sonje») ak sou koman tout long istwa gwo ponyèt ki aflebi sosyete sivil la ann Ayiti epi k ap rann travay devwa memwa a difisil. Anpil moun p ap leve kanpe kont enjistis, paske anpil moun koronpi osinon yo twò pè. Yo pale an detay sou lanmò sispèk Jean Wilner Lalanne, youn nan sispèk nan asasina Jean Dominique. Petèt lanmò Jean Dominique ap ouvri yon fenèt, yon nouvo chemen nan batay kont enpinite a. Yo pale tou sou wòl enperyalis ameriken nan ankouraje enpinite sa a, paske yo ede rejim gwo ponyèt yo e parè sa yo bay bouwo yo amnisti: «enpinite se yon kado yo ba yo». Nan fen an, yo pale sou mobilizasyon yo k ap konsakre pou jistis pou Jando pandan mwa jiyè 2000 la.
Lesly Saint Vil de Map Viv et les avocats Dilia Lemaire et Jasmin Joseph s'expriment au sujet de l'impunité, trois mois après l'assassinat de Jean Dominique. La démocratie est basée sur la justice, les droits de l'homme et le système judiciaire. Ils expliquent le travail que font les organisations des droits de l'homme dans le système judiciaire, ainsi que leurs limites. Comment se fait-il, demande Fritzson Orius, que tant d'affaires n'aboutissent pas ? Y a t'il des gens immunisés contre la justice ? Tout le monde devrait se sentir concerné par l'impunité : aujourd'hui Jean Dominique, mais demain, ce peut être n'importe qui. « Un jour pour le chasseur, un jour pour la proie ». Ils parlent de l'importance du travail de mémoire (« celui qui blesse oublie, celui qui porte la cicatrice se rappelle ») et de comment la longue période d'autoritarisme a affaiblit la société civile et compliqué le travail de mémoire. Les gens dénonçant l'injustice sont rares, car beaucoup sont corrompus ou effrayés. Les invités se penchent en particulier sur la mort louche de Jean Wilner Lalanne, un suspect dans l'assassinat de Jean Dominique. Ils espèrent que la mort de Dominique ouvrira un nouveau chapitre dans la bataille contre l'impunité. Ils parlent aussi du rôle de l'impérialisme américain dans l'encouragement de cette pratique, de par leur appui aux régimes oppressifs et de l'amnistie qu'ils accordent aux meurtriers : « ils offrent l'impunité comme on offre un cadeau ». Enfin, ils mentionnent les manifestations qui auront lieu en juillet 2000 pour demander justice pour Jean Dominique.
Lesly St. Vil of Map Viv and lawyers Dilia Lemaire and Jasmin Joseph discuss impunity, three months after the assassination of Jean Dominique. Democracy is dependent on justice, human rights, and the rule of law. They discuss the work and limitations of human rights organizations within the judicial system. Why, Fritzson Orius asks, do so many investigations go uncompleted? Are there people in society who are immune from justice? No one is immune from impunity -- yesterday it was Jean Dominique, but tomorrow it could be any of us. "A day for the hunter, a day for the prey." They discuss the importance of memory work ("the one who strikes the blow forgets, the one who bears the scars remembers"), and how the long history of authoritarianism has weakened Haitian civil society and made memory work difficult. It is hard to find people to speak out against injustice, because so many people are corrupt or frightened. They discuss specifically the suspicious death of Jean Wilner Lalanne, a suspect in the assassination of Jean Dominique. Perhaps Jean Dominique's death will set a new precedent and open a new avenue in the fight against impunity. They also discuss the role of US imperialism in fostering impunity by supporting oppressive regimes and providing amnesty to the killers – "impunity is the gift they give them." Finally, they discuss the demonstrations that will be held in July 2000 calling for justice for Jean Dominique.
- Program Type:
- Subject:
-
- Impunity
- Enpinite
- Impunité.
- Jean Dominique and Jean-Claude Louissaint assassination
- Asasina Jean Dominique ak Jean-Claude Louissaint
- Assassinat de Jean Dominique et Jean-Claude Louissaint
- Justice
- Jistis
- Justice for Jean Do
- Jistis pou Jando
- Justice pour Jean Do
- Human rights--Haiti
- Dwa moun--Ayiti
- Droits humains--Haïti.
- Human rights
- Dwa moun
- Droits humains.
- Judicial system
- Sistèm jidisyè
- Système judiciaire
- Devoir de mémoire
- Devwa memwa
- Crisis of values
- Crise des valeurs
- Kriz valè
- Journalism
- Jounalis
- Journalisme
- Violence against journalists
- Vyolans sou jounalis
- Violence contre les journalistes
- US imperialism
- Enperyalis ameriken
- Impérialisme étatsunien
- Haiti--Foreign relations--United States
- Relasyon ant Ayiti ak Etazini
- Relations haïtiano-américaines
- Foreign intervention
- Entèvansyon etanje
- Intervention étrangère
- Dominique, Jean L. (Jean Leopold)
- Map Viv
- Lalanne, Jean Wilner
- Location:
- Language:
- Haitian; Haitian Creole
- Tape ID:
- RL10059CS1472
- Rights:
- Limited Re-UseCC BY-NC-SA 4.0
- Rights Note:
- This recording may contain material that was not originally created by Radio Haiti and therefore not covered by the Creative Commons license indicated here. For more information see https://repository.duke.edu/dc/radiohaiti/about#copyright.
- Digital Collection:
- Radio Haiti Archive
- Source Collection:
- Radio Haiti audio recordings, 1957-2003
- Identifier:
-
- 9958f59fdc749e16a839e41fd7011bbf
- radiohaiti
- duke:551824
- RL10059-CS-1472_01
- ark:/87924/r4c24ts98
- 36e2ee07-f8e6-4b2a-9278-39c7007e5024
- Permalink:
- https://idn.duke.edu/ark:/87924/r4c24ts98
- Sponsor:
- Sponsor this Digital Collection
The preservation of the Duke University Libraries Digital Collections and the Duke Digital Repository programs are supported in part by the Lowell and Eileen Aptman Digital Preservation Fund